Poniżej przedstawiam precyzyjne i aktualne wyjaśnienie, jakie konkretne przepisy mają zastosowanie do najmu powyżej 10 dni w Hiszpanii (w tym w Walencji i Alicante), gdy nie jest on uznawany za najem turystyczny i nie wymaga licencji VUT.
1. Podstawa prawna – jakie prawo obowiązuje
Najem powyżej 10 dni, o ile nie jest oferowany jako usługa turystyczna, podlega przede wszystkim:
Ley de Arrendamientos Urbanos (LAU)
czyli hiszpańskiej ustawie o najmie miejskim – w szczególności:
- art. 3 LAU – Arrendamientos para uso distinto de vivienda
(najem na cele inne niż stałe zamieszkanie)
To jest kluczowy przepis dla:
- najmu sezonowego,
- najmu średnioterminowego,
- najmu dla pracowników, studentów, zimujących rezydentów, itp.
2. Czym jest najem sezonowy / średnioterminowy w rozumieniu prawa
Najem sezonowy to najem, który:
- nie służy zaspokojeniu stałych potrzeb mieszkaniowych najemcy,
- ma określony czas trwania (np. 1–11 miesięcy),
- ma konkretny cel czasowy, np.:
- praca kontraktowa,
- studia,
- leczenie,
- pobyt zimowy (winter let),
- czasowy pobyt rodzinny.
Nie istnieje w prawie sztywna granica dni/miesięcy – liczy się cel i charakter najmu, a nie sama długość.
3. Jakie przepisy NIE obowiązują (ważne)
Przy najmie sezonowym NIE stosuje się:
- przepisów regionalnych o apartamentach turystycznych (VUT),
- obowiązku licencji turystycznej,
- wymogów wyposażenia turystycznego (gaśnice, plany ewakuacji itd.),
- rejestru turystycznego Generalitat Valenciana,
- przepisów hotelowych ani kontroli turystycznych.
4. Jakie przepisy OBOWIĄZUJĄ – szczegółowo
4.1. Ustawa LAU (art. 3) – zakres swobody umowy
Najem sezonowy charakteryzuje się dużą swobodą kontraktową:
- strony same ustalają:
- czas trwania umowy,
- wysokość czynszu,
- sposób płatności,
- kaucję,
- warunki wypowiedzenia,
- nie obowiązuje minimalny czas trwania 5 lat (jak przy najmie stałym),
- nie obowiązuje ochrona lokatora jak przy vivienda habitual.
4.2. Umowa – forma i treść
Forma pisemna nie jest obowiązkowa, ale w praktyce absolutnie zalecana.
Umowa powinna zawierać wprost:
- że jest to “arrendamiento de temporada”,
- konkretny cel pobytu (bardzo ważne),
- datę rozpoczęcia i zakończenia,
- oświadczenie, że nie jest to vivienda habitual najemcy.
Brak takiego zapisu może spowodować, że sąd uzna umowę za najem stały, z pełną ochroną lokatora.
4.3. Kaucja (fianza)
Zgodnie z LAU:
- obowiązkowa kaucja: 2 miesiące czynszu (dla najmu innego niż stały),
- kaucja powinna być:
- zdeponowana w regionalnym organie (w Walencji: Generalitat Valenciana),
- zwrócona po zakończeniu umowy (jeśli brak szkód).
Dodatkowe zabezpieczenia (np. depozyt ekstra) są dozwolone, jeśli zapisano je w umowie.
4.4. Podatki
Dla właściciela:
- przychód z najmu sezonowego = dochód z najmu nieruchomości,
- podlega:
- IRPF (rezydent) lub
- IRNR (nierezydent),
- brak zwolnień podatkowych charakterystycznych dla vivienda habitual.
VAT:
- brak VAT, o ile:
- nie są świadczone usługi hotelowe (sprzątanie w trakcie pobytu, recepcja, catering),
- jeżeli występują usługi hotelowe → może pojawić się VAT.
4.5. Rejestracja lokatorów (obowiązek meldunkowy)
- najem sezonowy nie podlega obowiązkowi rejestracji w policji jak najem turystyczny,
- NIE stosuje się systemu hospederías,
- meldunek (empadronamiento):
- możliwy tylko przy dłuższych pobytach,
- zależy od gminy i treści umowy.
5. Czego nie wolno robić przy najmie sezonowym (ryzyka)
Aby najem nie został zakwalifikowany jako turystyczny, NIE wolno:
- oferować go jako „holiday rental”, „vacation”, „short stay”,
- sprzedawać pobytów „na doby”,
- reklamować na Airbnb/Booking jako turystyczny,
- zapewniać usług hotelowych,
- rotować najemców co kilka dni.
Administracje regionalne coraz częściej przekwalifikowują fikcyjny najem sezonowy na nielegalny najem turystyczny.
6. Różnice w skrócie – tabela porównawcza
| Element | Najem sezonowy | Najem turystyczny |
|---|---|---|
| Licencja VUT | NIE | TAK |
| Podstawa prawna | LAU art. 3 | Prawo regionalne |
| Minimalny czas | Brak | Krótkoterminowy |
| Kaucja | 2 miesiące | Dowolna |
| Rejestr gości | NIE | TAK |
| Kontrole turystyczne | NIE | TAK |
| Usługi hotelowe | NIE | TAK |
| Rejestr państwowy | NIE | TAK |
7. Wnioski praktyczne (bardzo istotne)
- Najem powyżej 10 dni jest legalny bez licencji, ale tylko jeśli:
- ma realny charakter sezonowy,
- jest prawidłowo opisany w umowie,
- nie przypomina działalności turystycznej.
- Kluczowe znaczenie ma:
- treść umowy,
- sposób reklamy,
- faktyczny sposób użytkowania lokalu.
Rekomendacje praktyczne
-
Najem sezonowy jest zwykle bezpieczniejszy prawnie i bardziej stabilny dla inwestorów, którzy chcą uniknąć biurokracji i ryzyka kar.
-
Najem turystyczny może być bardziej opłacalny finansowo, ale wymaga znacząco więcej środków na legalne prowadzenie, obsługę i zgodność z regulacjami, a także uwzględnienia możliwych reform podatkowych (np. VAT).
-
Rozważ hybrydę: sezon turystyczny (z licencją) + reszta roku jako sezonowy najem, jeśli lokalne przepisy i wspólnota na to pozwalają.
-
